PuLLS

Uit Informatiegeletterd

Ga naar: navigatie, zoeken

Inhoud

[bewerken] Levenslang leren in openbare bibliotheken in Europa

Bibliotheken maken stilaan de overstap van passief toegang bieden tot inhoud naar het ondersteunen van leren tot zelfs een meer actieve benadering waarbij ze zelf actief inhoud aanbieden.

[bewerken] PuLLS (Public Libraries in the Learning Society)

Het PuLLs project was een pilootproject dat deel uitmaakte van het EU Grundtvig programma. Het project liep in 2005 en 2006. Het project wou de rol van Europese openbare bibliotheken bevorderen op vlak van het aanbieden van leermogelijkheden. Het wou via informeel leren informatiegeletterdheid en actief burgerschap bij volwassenen verbeteren. Daarvoor ontwikkelden ze het concept van de openbare bibliotheek als open leercentrum. Eén van de hoofdtaken van het project was het aanleveren van een model voor open leren in een openbare bibliotheek. Dit model leverde e-cursussen en multimediale inhoud aan voor het ondersteunen van leren bij volwassenen. Volgende partners namen deel aan het project:

[bewerken] Leervoorwaarden en activiteiten in Europa

[bewerken] Toegang tot leermateriaal

Openbare bibliotheken ondersteunen leren en bieden toegang tot leermateriaal, zowel in fysieke vorm als door het aanbieden van informatie.

  • The Learning Exchange (Oton Zupancic Public Library, Ljubljana) is een bemiddelingspunt tussen onderwijsaanbieders en gebruikers. Ze verzamelen aanvragen tot leren en aanbiedingen. Zo zorgen ze ervoor dat vraag en aanbod samenkomen. Deze dienst is gegroeid uit een pilootproject uit 1992 met het centrum voor volwassenenonderwijs van Slovenië. De eerste dienst werd in de Ljubljana openbare bibliotheek geïmplementeerd. Intussen zijn er al 9 diensten over heel Slovenië.
  • The Learning Centre (Birmingham Central library) opende zijn deuren in 2002 en huisvest PC’s, een vergaderlokaal, een leerruimte en een lokaal voor formele ICT lessen. Er is ook een collectie voor zelfstudie. Het centrum onderscheidt zich van andere centra door zijn personeel. Een team van stafmedewerkers (Learner Support Officers) identificeren, selecteren en verwerven middelen om leren te ondersteunen. Daarnaast verwijzen ze gebruikers door en schrijven gebruikers in voor cursussen. Ze zijn ook adviseurs en mentors voor de gebruikers, maar geen lesgevers.

[bewerken] ICT faciliteiten

Europese bibliotheken bieden vaak de mogelijkheid om ICT vaardigheden te trainen. In Denemarken en Finland ligt de nadruk meer op het trainen van informatievaardigheden.

  • The Barefoot Librarian in Vejle (DK) biedt informatievaardigheden aan voor etnische minderheden.
  • Het open leercentrum van Aarhus (DK) biedt individuele trainingssessies voor gebruikers.
  • Het Deense Bibkurs biedt een e-learning pakket aan om vaardigheden te trainen om informatie op een snelle manier terug te vinden.
  • Het Finse PublicLibraries.fi portaal heeft zijn eigen zoekkanaal en helpt zo gebruikers om informatie terug te vinden in verschillende webbronnen.

[bewerken] Doelgroepenbeleid

Bibliotheken bieden vaak diensten aan die gericht zijn op specifieke gemeenschappen.

  • Barcelona (ES): bibliotheken voorzien materiaal en ICT om zelfstudie in het Catalaans te ondersteunen. De bedoeling is om integratie van immigranten aan te moedigen in Catalonië.
  • Tampere library in Finland biedt een bibliotheekgids voor immigranten aan. De bibliotheekdiensten worden in 9 talen uitgelegd.
  • De International Library in Frankfurt (DE) voorziet taalprogramma’s aan om de integratie van etnische minderheden te bevorderen.
  • In Denemarken bieden de bibliotheken FINFO (Information For Ethnic Minorities) aan, een web service die etnische minderheden onafhankelijk wegwijs maakt in rechten, verplichtingen en kansen in de Deense samenleving.

De bibliotheek treedt meer en meer buiten haar fysieke grenzen en brengt haar aanbod naar de gemeenschap.

  • In de bibliotheek van Tampere (FI) brengt de Netti-Nysse (internet bus) PC’s en internet naar de bevolking. Ze leren hoe ze met computers moeten werken en een internetinitiatie. Deze basisopleidingen worden gratis aangeboden.
  • In het Verenigd Koninkrijk is er een gelijkaardig initiatief: LIAZe (Libraries and Information Access Zone), een volledig toegankelijke bus. Het aanbod van de bus wordt afgestemd op de wijk of gemeenschap. Ze bieden ook draadloos internet aan en hebben een uitleendienst voor laptops (voor korte periodes).

[bewerken] Samenwerkingsverbanden

Samenwerkingsverbanden maken meer en meer deel uit van de bibliotheekwereld.

  • In Würzburg (DE) ontwikkelt de bibliotheek open leer pakketten in samenwerking met de volkshogeschool. Deze pakketten bevatten o.a. de modules ‘informatie vinden en leren’ en ‘leren en leven’.
  • In Nederland werkt sinds 2006 de RVU educatieve omroep samen met de Vereniging van Openbare Bibliotheken en de Bond van Nederlandse Volksuniversiteiten in het project WerkZat: een televisieserie met een ondersteunende website die mensen helpt in hun zoektocht naar (ander) werk. In bibliotheken en volksuniversiteiten worden bezoekers gestimuleerd met hun vragen op het gebied van werk aan de slag te gaan door middel van uiteenlopende activiteiten in de regio: workshops, lezingen en inloopspreekuren bij een coach bijvoorbeeld. Als eerste kennismaking is er een fysieke plek, de Werkplek, om informatie te verzamelen, uitzendingen te zien of de website te raadplegen.

[bewerken] PuLLS doelstellingen

  • Vaardigheden, kennis en expertise delen
  • Een Europees model voor levenslang leren ontwikkelen
  • Leermogelijkheden creëren voor volwassenen en vooral die volwassenen die het risico lopen om uitgesloten te worden van de informatiesamenleving
  • trainingsmateriaal ontwikkelen dat gebruikt kan worden in de open leercentra en gedeeld kan worden met bibliotheken die een open leercentrum willen opstarten

[bewerken] Resultaten PuLLS project

De meeste bibliotheken die deelnamen aan dit project bouwden voort op een reeds bestaande werking of bestaande projecten. Anderen grepen deze kans om een open leercentrum op te starten en hun personeel op te leiden. Er werd telkens ingespeeld op behoeftes of vragen van gebruikers.

[bewerken] Doelgroepen

Het project focuste op laaggeschoolde volwassenen en volwassenen zonder ICT vaardigheden. Door een tekort aan technische vaardigheden of (informatie)geletterdheid lopen deze groepen risico om uitgesloten te worden van de informatiesamenleving. Iedere partnerbibliotheek vertaalde dit naar zijn lokaal niveau. Enkele trends die naar boven kwamen: op vlak van aanbod werd er nadruk gelegd op het trainen van ICT vaardigheden. Op vlak van doelgroep werden hoofdzakelijk ouderen benaderd. De invulling van ‘ouderen’ varieerde van bibliotheek tot bibliotheek (van 45+ tot ouder). Andere doelgroepen waren vrouwen (in de Zweedse bibliotheken) en langdurig werklozen (in Würzburg, DE).

[bewerken] Cursusinhoud

Vijf van de zes partners ontwikkelde cursussen rond computervaardigheden (uitgezondering is Aarhus). De cursussen focussen op het trainen van basisvaardigheden op de computer, internetgebruik en informatie zoeken. De PuLLS activiteiten focussen op informatiegeletterdheid:

  • In Aarhus worden gebruikers persoonlijk getraind in het gebruik van specifieke websites (overheidswebsites, bibliotheekwebsite, literatuurwebsite). In Denemarken worden dit soort cursussen vaak persoonlijk begeleid.
  • De bibliotheken van Barcelona ontwikkelden een multimedia zelftraining cursus rond zoeken op het internet. Er werd in deze cursus ook advies gegeven over het interpreteren van zoekresultaten om zo voorbij de technische vaardigheden de informatievaardigheid te bevorderen.
  • In het Duitse Würzburg werden verschillende cursusonderwerpen aangeboden: solliciteren, lezen en leren, omgaan met conflicten op het werk en thuis, stress,… De sollicitatiecursus was zeer populair bij langdurig werklozen. De bibliotheek van Würzburg werkt voor deze cursussen samen met een lokaal instituut voor volwasseneneducatie.

[bewerken] Cursusaanbod

Het cursusaanbod varieert. Sommige bibliotheken bieden cursussen van enkele weken aan, andere bieden sessies van 1 tot 3 uur aan. De meeste cursussen hadden een hoog aantal begeleiders voor de cursisten, van een 1 op 1 ratio tot 1 op 8. De cursussen werden zeer positief onthaald door de gebruikers.

[bewerken] Kennis delen met partners

Eén van de doelstellingen van PuLLS was trainingsmateriaal ontwikkelen dat gebruikt kan worden in de open leercentra en gedeeld kan worden met bibliotheken die een open leercentrum willen opstarten. Het project stootte hier echter op enkele barrières:

  • taal: al het materiaal moest vertaald worden, vaak zorgde dit ervoor dat partners toch eerder hun eigen materiaal ontwikkelden
  • culturele verschillen: een cursus die in land A zeer geschikt was voor een bepaalde doelgroep bleek in land B niet te werken voor dezelfde doelgroep

Dit zorgde ervoor dat de deelnemende bibliotheken eerder voortbouwden op eigen sterktes en reeds bestaand werk. De evaluatie van de partners toont echter dat het delen van kennis met de stafmedewerkers van de andere projecten zeer gewaardeerd werd. Bibliotheken implementeerden dankzij het project informatiegeletterdheid als strategische lijn in hun werk.

[bewerken] Discussie: rol van de openbare bibliotheken

De verschillende partners toonden een aantal overeenkomsten in de benadering van het project. Er werden vragen gesteld over de impact op personeel en personeelsopleiding en de rol van de bibliotheek binnen levenslang leren. Deze discussie kan je als een onderdeel beschouwen van het grotere debat over de rol van de bibliotheek in de 21ste eeuw: onderdeel van het educatielandschap of een vrijetijdsactiviteit?

[bewerken] Conclusie

Het PuLLSproject heeft een aantal bewegingen in de bibliotheeksector zichtbaar gemaakt. Bibliotheken gaan van een passieve manier van informatie aanbieden naar een actieve vorm van interactie met de gebruiker. Men evolueert bvb. van het opzoeken van informatie voor de gebruiker naar het aanleren van informatie opzoeken aan de gebruiker. Openbare bibliotheken zijn speciale plekken om te leren. Hun kracht ligt in het benaderen van de gebruikers als individuen. Bibliotheken hebben een rol in het aanbieden van ICT-cursussen en het bevorderen van informatievaardigheden bij gebruikersgroepen die weinig toegang tot ICT en weinig kansen tot informeel leren hebben. De bibliotheek kan kleine groepen van gebruikers veel persoonlijke aandacht geven. Bibliotheekmedewerkers evolueren van passieve facilitator naar een actieve rol, en in sommige gevallen zelfs naar lesgever.

[bewerken] Bronnen

Teruggeplaatst van "http://wiki.informatiegeletterd.be/index.php/PuLLS"
Persoonlijke instellingen